Ngày 15/7/1950, Đội TNXP công tác Trung ương, tiền thân của lực lượng TNXP Việt Nam được thành lập tại đồi Gò Thờ, chân Núi Hồng xã Yên Lãng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Đội gồm 225 đội viên, do Đ/C Vương Bích Vượng, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn làm Đội trưởng.

Đầu tháng 9/1950 Đội nhận lệnh đi phục vụ chiến dịch Biên giới. Mở đầu chiến dịch, quân ta tiêu diệt gọn cứ điểm Đông Khê. Trong chiến công đó, TNXP đã đi đầu làm tốt tiếp lương tải đạn, tải thương, thu dọn chiến trường, cất giấu chiến lợi phẩm...

Chiến dịch Biên giới kết thúc thắng lợi cũng là bước mở đầu những trang sử vẻ vang của lực lượng TNXP. Đội TNXP công tác TW vinh dự được Bác Hồ gửi thư khen.

Năm 2002, sau 52 năm tại chính nơi ra đời Đội TNXP công tác Trung ương, Trung ương Đoàn TNCSHCM tiến hành xây dựng Nhà truyền thống và Tượng đài TNXP Việt Nam. Đây là nơi đến dâng hương của nhân dân và tuổi trẻ tưởng nhớ tới công lao đóng góp của lực lượng TNXP Việt Nam trong sự nghiệp kháng chiến chống giặc ngoại xâm, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội Chủ nghĩa.

Khu Di tích có diện tích 17.424m2. Toàn bộ khuôn viên được xây tường rào bảo vệ bằng gạch bao quanh. Trong khuôn viên có các công trình: Khu Tượng đài chính và sân phía dưới chân Tượng đài có diện tích 1.568m2. Từ sân nhìn vào chính diện tượng đài, bên trái là 4 bức tượng các anh hùng liệt sỹ: Nguyễn Viết Xuân, Kim Đồng, Nguyễn Văn Trỗi, Đoàn Thị Liên; bên phải là KpaLơn, Lý Tự Trọng, Võ Thị Sáu, Trần Văn Ơn. Khu nhà truyền thống TNXP Việt Nam diện tích 700m2, được xây dựng theo lối kiến trúc hiện đại. Nhà gồm 3 gian lớn, ở giữa là Bia tưởng niệm có trạm khắc quân hiệu TNXP và trích lời nói của Chủ Tịch Hồ Chí Minh “Thanh niên ta lập nhiều thành tích tốt, xứng đáng là Thanh niên anh hùng của một dân tộc anh hùng”. Hai gian bên dùng cho việc trưng bày hiện vật truyền thống TNXP còn để trống.

Ngày 07 tháng 02 năm 2013 UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Quyết định số 290/QĐ-UBND xếp hạng Di tích lịch sử Tượng đài TNXP Việt Nam là Di tích cấp tỉnh.

 

BCH LL TNXP TW